پیشینه:

زمین شناسی علم شناخت مواد تشکیل دهنده زمین شامل کانی ها و سنگ ها، فرایندهای درونی و بیرونی تغییر دهنده زمین و ساخت های ناشی از عملکرد آنها و در نهایت آگاهی و تدوین سرگذشت و تاریخچه زمین است.

علم زمین شناسی در گذر زمان و با پیشرفت روزافزون علوم و فنون پا به عرصه فعالیت های گوناگون نهاده است و اکنون پژوهش های زمین شناختی یکی از بنیادی ترین برنامه های دولت می باشد و به عنوان علمی پویا و کاربردی در برنامه ریزی های زیربنای کشور جهت شکوفایی اقتصادی پیشرفت صنعتی گام بر می دارد.

در این راستا علم سن شناسی به صورت یک رکن اصلی، اساسی ترین نقش را در پویایی و کاربردی کردن هر چه بیشتر علم زمین شناسی ایفا کرده است.

دانش سنگ شناسی در آغاز به توصیف محض و ظاهری سنگ ها می پرداخت ولی با اختراع میکروسکوپ های پولاریزان که اساس کار آنها با نور دارای تقارن خطی می باشد؛ پا به
عرصه های جدیدی گذاشت و به این ترتیب مطالعه میکروسکوپی سنگ ها، بصورت مقاطعی نازک با ضخامتی کمتر از 03/0 میلیمتر، این امکان را برای سنگ شناسان فراهم آورد که به نوع کانی ها، ارتباط آنها و نیز تجزیه و دگرسانی کانی های موجود در سنگ ها، دسترسی یابند؛ و با یاری جستن از تجزیه شیمیایی دامنه
طبقه بندی ها و نامگذاری سنگ ها، هر چه بیشتر گسترش یافت؛ اما این پیشرفت برای علم پویای سنگ شناسی مثل سایر علوم، پایان یک شروع جدید بود.

موارد استفاده و کاربردی علم سنگ شناسی:

  • بر پایه مطالعات میکرسوکوپی سنگ ها و با بهره گیری از روش های ژئوشیمایی و نیز سن سنجی چهره سنگ شناسی توصیفی و یا همان پتروگرافی به سنگ شناسی تحلیلی و یا پترولوژی تغییر شکل یافت. اکنون سنگ شناسی تحلیلی با استفاده از این روش، به اطلاعات ارزشمندی از تغییر و تحول در روند تبلوری سنگ ها، چگونگی زایش ماگماهای گوناگون در جایگاه های مختلف زمین ساختی و تحول و تکوین آنها و نیز چگونگی روند تغییرات چهره زمین دست یافته است؛ که این خود بخش مهمی از تاریخچه سیاره زمین را تشکیل می دهد.
  • بر اساس مطالعات میکروسکوپی سنگ ها و طبقه بندی و نامگذاری آنها، نقشه های زمین شناسی در مقیاس 1:250000، 1:100000 و اکنون 1:25000 تهیه می شود. این نقشه ها، ذخایری ارزشمند از
    داده های بنیادی زمین شناسی مناطق مختلف می باشند که مسئولان و متخصصین را در برنامه ریزی های زیربنایی کشور یاری و رهبری می کنند.
  • در انجام پروژه های سد سازی به منظور مقاوم سازی سدها از طریق سیمان در
    سنگ ها، مطالعات میکروسکوپی سنگ ها یکی از مراحل حساس را بخود اختصاص می دهد.
  • از اطلاعات سنگ شناختی موجود در نقشه های زمین شناسی، در اجرای پروژه های زیر بنایی و حساس راه سازی، تونل سازی و ایجاد نیروگاه ها استفاده می شود.
  • بر اساس مطالعات سنگ شناختی موجود، نقشه های زمین شناسی، به منظور اکتشافات ارزشمند و حیاتی ذخایر آب استفاده می شود.
  • از نقشه های زمین شناسی بر اساس مطالعات سنگ شناختی، اکتشافات استراتژیکی نفت و گاز صورت می گیرد.
  • بر اساس مطالعات سنگ شناختی، در نقشه های زمین شناسی اقتصادی،
    پتانسیل های معدنی شناسایی و برای اکتشاف آنها برنامه ریزی می شود.
  • با تشخیص و تعیین دگرسانی ها در مطالعات میکروسکوپی سنگ ها، به همراه بهره گیری از روش X-ray و نیز با استفاده از مقادیر اکسیدهای اصلی نمونه ها، نقشه های هم زمینه (Isograde) تهیه می شود که به توسط آن محدوده کانی زایی ها، تمرکز و تجمع کانسارها در مناطق مختلف دگرسانی، مشخص و ردیابی می شود.
  • بر اساس مطالعات سنگ شناختی موجود در نقشه های زمین شناسی بلایای طبیعی و زیست محیطی ردیابی و به منظور پیش گیری و حفاظت در برابر این بلایا برنامه ریزی صورت می گیرد.